Taşköprü ve Narlısaray: İlk ekimlerimiz
2017 ile 2021 arasında Karadeniz'in iki yerel kenevir hattıyla tuttuğumuz saha notları.
2017'de Samsun'da çiftçilere ektirdiğimiz atalık tohumlar, 2018'de yerel çiftçilerle kurduğumuz tohum çoğaltım düzeni ve 2020'de Kastamonu'da bitkilerin metrelerce boy olduğu lif keneviri tarlası.
Kenevirle sahada geçen ilk yıllarımız Karadeniz'in iki yerel hattı etrafında şekillendi. Biri Kastamonu'nun Taşköprü ilçesinden, diğeri Samsun Vezirköprü'ye bağlı Narlısaray'dan. İkisi de bu topraklarda kuşaklar boyunca ekilmiş, yerel adıyla anılan tohumlar.
Taşköprü'de kenevir uzun yıllar halat ve urgan için ekildi. Narlısaray ise Karadeniz nemine dayanıklı, fırtınada kolay yatmayan gövdesiyle bilinir. Yerli kenevir çeşitleri de bu hattan geliştirildi: tekstil için Narlı, gıda için tohumu bol Vezir.
2017: İlk denemeler
2017'de bulduğumuz atalık tohumları, onları nesillerdir eken Samsun'daki çiftçilere ektirdik. Fide döneminde kök gelişimine, sonra da boylanmaya baktık.
2018: Önce tohumu çoğaltmak
Türkiye'de kenevir tarımına yeniden başlarken ilk hedefimiz elimizdeki kısıtlı atalık tohumu çoğaltmaktı. Yerel çiftçilerle sözleşmeli üretim modelini kurduk ve tohum çoğaltım parsellerini birlikte yönettik.

Aynı yılın Kasım ayında Taşköprü'de lifin saptan nasıl ayrıldığını yerinde izledik. Kesilen saplar geleneksel yöntemle suda bekletiliyor, bu havuzlama sürecinde dış kabuktaki lif odunsu gövdeden çözülüyor. Sonra ham soymuk lifi elle sıyrılıyor. Halat ve dokuma için kullanılan lif bu aşamadan geçiyor.
2020: Ekim ve hasat
2020'de Taşköprü havzasında atalık tohumlarla lif keneviri ekim alanımızı kurduk. 29 Eylül 2020'de tarlaya girdiğimizde bitkiler metrelerce boy olmuştu.


2021: Kastamonu'da sıralar, Narlısaray'da çiftçilerle
Mayıs 2021'de Kastamonu'daki tarlada çimlenmenin hemen ardından sıra üstü bitki yoğunluğunu ve ilk vejetatif gelişimi takip ettik.

Temmuz 2021'de Narlısaray'daki atalık hat tarlasındaydık. Bitkilerin boylanmasına ve kanopi sıklığına baktık, tohum seçimini yerel üreticilerle birlikte konuştuk. Bu tohum bugüne, onu yıllardır eken çiftçiler sayesinde geldi.


Bu yılların hikâyesini Tohumdan Tohuma serisinin Atalık tohumun peşinde, Bizden önce o toprağı bilen eller ve Toprağı tutmak yazılarında anlattık. Sonraki sezonlarda Sinop, Çorum ve Menemen'de çalıştık; o sahaların notları ayrı yazılarda.